FARMACEUTEN: CODE VOOR BETER GEDRAG, kopte de Volkskrant van 15 september op de voorpagina. Aangezien ik altijd in de farmaceutische branche heb gewerkt, was mijn interesse meteen gewekt. Wat een goede actie van de farmaceuten! In een tweede artikel in dezelfde krant met als titel “De code die moet tonen dat farmaceuten deugen” komt onder andere de vicevoorzitter van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, Aarnoud Overkamp, aan het woord. Een aantal quotes zette mij meteen ‘aan’: “We willen laten zien dat onze bedrijven deugen” en “De bedrijven snappen dat er meer is dan maximale prijzen en maximale winsten”.

Externaliseren

Even kreeg ik een flashback naar mijn opleiding tot Master Coach, toen mijn trainster aan mij vroeg of ik wel echt de eigenaar was van mijn eigen ontwikkelpunt. Ik heb me suf gepraktiseerd over deze opmerking en kwam er uiteindelijk achter dat ik sprak en schreef in de ‘je-vorm.’ Dat is een vorm van externaliseren. Ik plaats hiermee mijn aandachtspunt buiten mezelf om mijn angst en onzekerheid uit de weg te gaan. Mijn blik naar buiten. Erg handig om afstand te nemen tot datgene wat ik werkelijk te doen heb.

Speelt dat ook bij de farmaceutische bedrijven en de code voor beter gedrag? Het is namelijk lastig om “de bedrijven” aan te spreken als het een keer mis gaat. Nee nee, dat hebben we zo niet bedoeld, het bedrijf is daar de oorzaak van. De Nederlandse Vereniging van Banken heeft ook zijn codes: “Code Banken 2010” en “De Gedragscode Kleinzakelijke Financiering”. Op de website van de vereniging staat een artikel waarin Eric Ronnes (CDA) zegt: “Het gaat erom hoe banken omgaan met de Gedragscode”. Inmiddels weten we hoe banken omgaan met de gedragscode. We weten ook hoe het wordt opgelost. De bank offert een zondebok en het management en medewerkers gaan weer verder waar ze gebleven waren. Het gevoel achterlatend dat de banken, haar management en medewerkers ongrijpbaar zijn.

 

“Ja, ja eerst zien dan geloven.”

Vertrouwen

Nadat ik klaar was met lezen van de artikelen was mijn gedachte: “Ja, ja eerst zien dan geloven.” Terwijl ik weet en zelf heb ervaren dat farmaceuten stappen kunnen zetten, waar Arnoud het ook over heeft. Zo heb ik de invoering meegemaakt van de Gedragscode Geneesmiddelenreclame. Deze icode, gedeeltelijk van buiten opgelegd, had zijn inslag op MIJN houding en gedrag binnen het werk dat ik dagelijks deed. Van hoog tot laag werd dit in de organisatie doorgevoerd. Niet alleen in houding en gedrag maar ook in processen. Zo werd het een onderdeel van onze cultuur. Een stapje naar meer openheid en transparantie. Echter, nog niet voldoende om het vertrouwen in de branche drastisch te verbeteren.

Ik kan me goed voorstellen dat de angst en onzekerheid bij de farmaceuten nu groter is. Een branche die, naast alle goede gedragingen, opgegroeid is met agressief, overactief en ongehoorzaam gedrag zal een verandering moeten doormaken naar nederigheid, bescheidenheid en volledige openheid. Er wordt namelijk gevraagd om legitimatie en onderbouwing van prijzen, zo ook door de minister voor Medische Zorg Bruins (VVD). De grote vraag is of een gedragscode dit gaat bewerkstelligen. Of is daar meer voor nodig?

Test

“We willen laten zien dat onze bedrijven deugen, dat we staan voor een bepaalde kwaliteit”. “Ik wil laten zien dat de managers van de farmaceutische bedrijven deugen, dat we gezamenlijk staan voor kwaliteit, openheid en transparantie”. Welke zin zorgt ervoor dat u meer overtuigd raakt of het gaat lukken?

Blik naar binnen

Als de wetenschapper Bateson, grondlegger van de logische niveaus van denken, leren en veranderen, van boven zou meekijken, zou hij vinden dat er meer nodig is dan de implementatie van een gedragscode. Er dient een herijking te komen van de zingeving, de identiteit, de waarden en de overtuigingen van individuele managers binnen verschillende branches. Waarbij de macht en het succes geherdefinieerd moeten worden. Dat vraagt om een blik naar binnen. En als dat gelukt is zullen ook de negatieve gevolgen van deze morele verschuiving geaccepteerd moeten worden. Daar is van iedere individuele manager lef voor nodig. Het zijn namelijk de individuen die het verschil maken binnen de grote massa. Ik heb de hoop dat Aarnoud Overkamp, als vicevoorzitter, zo’n individu kan zijn en dat het de farmaceutische industrie gaat lukken om de volgende grote stap te zetten.

Iedereen die zichzelf betrapt op het spreken in de ‘je-vorm’ of andere algemene termen zou ik willen stimuleren om zijn blik af en toe naar binnen te keren en zichzelf een aantal pittige vragen te stellen. Dat levert nieuwe inzichten, waarden en overtuigingen op. Dat gun ik iedereen.